Namaste; ’İçindeki Tanrı’yı selamlıyorum’ diye merhabalaşılan Nepal’e, tüm tozuna, trafiğine, çekilen sefalete rağmen aşık olmamak elde değil. Rengarenk insanları, inançları, kültürleri, hayatı kabullenişleri… 4500 yıl öncesine dayanan tarihleri ve günümüzde hala uygulanan yoga, dharma ve karma gibi değerleri büyük hayranlık uyandırıyor.

Yüzölçümüne göre dünyanın en çok mirasına sahip ülkesi, dünyanın en yüksek on dağından sekizini de ağırlıyor.

En yüksekleri bildiğimiz Everest, onlarca Sagarmatha (8850m).

Dünyanın bir numaralı hardal, üç numaralı zencefil üreticisi..

Lakin, açlık, fakirlik, hava kirliliği ve trafik en büyük dertlerinden. Nüfusun yarısının geliri günde sadece bir dolar. Ayrıca elektrik sorunları da var. Güneşle birlikte aydınlık da batıyor. Başkentleri Kathmandu’da bile, kesintileri kuru sezonda, günde yirmi saate çıkabiliyor.

Dünyanın tek yaşayan Tanrıçası ‘Kumari’ de burada, Kathmandu’da yaşıyor..

Tibet’ten, Çin’in otoritesinden kaçabilen keşişlerin de gelmesiyle %11’lik Budist nüfus artmakta, %81 ile Hindular çoğunlukta, %4 de Islam dini takip edilmekte. Hinduizm ile Budizm daha bir içiçe geçmiş burada. Siddharta’nın Hindu doğduğu Lumbini şehri de burada olduğu için aynı zamanda. Animizm de temeline şerbet vermiş bu kutsal topraklara.

Hayatlarında hiç himaye altında yaşamadıkları gibi, dinleri uğruna bir insan bile yaralanmamış. Üstelik 80 farklı etnik grup ve 123 dilleri var.

Çoğunluğun Hindu olması nedeniyle, Hindistan’la çok benziyor kültürleri, gelenekleri, sistemleri..

Nepal de ataerkil bir toplum ve aynı şekilde insanları grupladıkları 4 ana kast düzeni var (en üstsınıf rahipler, ikinci sınıf savaşçılar, üçüncü sınıf çiftçiler, dördüncü sınıf ise servis elemanları).

Evlilik yine görücü usulü yapılıyor ve yine bir sürü denklemden geçiyor: kast + din + dil + astroloji.

Başları en önemli ve kutsal yerleri sayıldığı gibi, kafa oynatma şekilleri de Hintlilerle aynı. ‘Hayır’ demeyi, hayal kırıklığına uğratmamak adına sevmediklerinden, kafalarını da evet der gibi sallıyorlar.

Ayaklar da başka bir tabu. Ayak veya ayakkabı altını kimseye işaret etmemen gerekiyor, saygısızlık algılanıyor. Yanlışlıkla birinin ayağına değdin diyelim, saygıdan ilk önce onun omzuna, sonra kendi alnına değmen gerekiyor. Soylular, toplum ortamında ayakkabı giyerken yada ayakkabıcıya giderken görünmekten kaçınıyorlar.

Burada da erkekle erkeğin, kadınla kadının toplum içinde el ele, kol kola dolaşmalarına sık rastlanıyor ama karı kocanın temas halinde olması ayıplanıyor. Bu kadar muhafazakar olmalarına rağmen, çoğu tapınakta inançlar, seks sembolleriyle anlatılıyor.

Burada da direksiyon sağda ama bu sefer dikiz aynalar yerinde çok şükür.

Eylül sonu – ekim başına denk düşen muson zamanının sona ermesiyle, şeytana karşı kazanılan zaferi kutladıkları Dashain bayramları, yeni aydan dolunaya 15 gün sürüyor. ‘Ping’ dedikleri bambu ağacından yapılan kocaman salıncaklar ile rengarenk, şekil şekil uçurtmalar ise kutlama oyuncakları oluyor.

Bayrakları, nadir dikdörtgen olmayanlardan. Hakim kırmızı, savaştaki zaferlerini, kenarları mavi, barışı simgeliyor.

Bence en büyülüyücüsü resmi dilleri; Nepali, Sanskritçe (en merak ettigim dil) ve Moğolca

Çoğunluk tarımla uğraşıyor.

Nepal halkını, Hindistan’dan gelen Racputana asıllı Gurkal’larla, Güney Hindistan’dan gelen Bhutia’lar ve Nevar’lar oluştururmuş. Ama bana sorarsan, çekikliklerini de Çin tarafından bir yerden almış olmaları gerek.

Rehberimiz issizlik sorunu olmadığını söyledi ama gündüz dışarıda çok fazla insan var ve hatta erkekler sokaklarda iskambil kağıtlarıyla saatlerce oynuyorlar.

Çok batıl inançları varmış. Mesela 3 rakkamı uğursuzmuş onlar için. Bu yüzden 3 kişilerse bile bir yere teker teker giderlermiş. Çocukları hakkında güzel şeyler bile olsa konuşulmasını istemezlermiş.

Bir şey alıp verirken sağ el kullanılmalıymış, çünkü sol el tuvalette kullanılıyormuş.

Hindistan 3,5 saat ilerdeydi. Burası bir 15 dk daha.

Maalesef burada da ayakkabisizlar cok :( Ustelik hava da soğuk (13C).

Nasılsın – kitco

iyiyim ya da ok – tikco

teşekkür – dainewad

byebye – tata

lütfen – kripoya

güzel – ramru

seni seviyorum – motimileymayagacu